2025 Dünya Sağlık Günü’nü kutlamak üzere anne ve yenidoğan sağlığı için dünya çapında bir eylem düzenlendi

“Daha Sağlıklı Başlangıçlar, Umut Dolu Gelecekler” temasına adanmış 2025 Dünya Sağlık Günü vesilesiyle, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 100’ün üzerinde küresel ofisi, üye devletler, topluluklar, sağlık çalışanları, ortak ve bağışçı kurumlar ile sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içinde geniş kapsamlı kamu farkındalık faaliyetleri düzenlemiştir.

Anne ve yenidoğan sağlık hizmetlerini savunmaya yönelik bu benzeri görülmemiş küresel eylem, küresel sağlık sektörünü etkileyen finansman sorunları nedeniyle giderek daha fazla tehdit altında olan kritik anne ve yenidoğan sağlığı hizmetlerini korumanın önemini vurgulamaktadır.
 

DSÖ ofisleri tarafından gerçekleştirilen 2025 Dünya Sağlık Günü etkinlikleri

Afrika Bölgesi

• Angola, UNICEF, UNFPA ve ortaklarıyla birlikte dinamik bir Facebook canlı yayını ve medya kampanyası başlattı.
• Burundi, mülteci kliniklerine ziyaretler, okullarda hastalık taramaları ve anne sağlığı atölye çalışmalarını içeren 10 günlük bir kutlama düzenledi.
• Orta Afrika Cumhuriyeti, ülke çapında medyada geniş yer bulan ve anne sağlığı yol haritasının lansmanının yapıldığı cumhurbaşkanlığı düzeyinde bir kutlama düzenledi.
• Çad, kampanya kapsamında 250 BM gönüllüsünü seferber etti; etkinlikler, bakanlar düzeyinde düzenlenen bir tören ve mülteci kamplarında yapılan kutlamalarla sona erdi.
• Kongo Cumhuriyeti, anne ölümleri yönetim sistemini başlatmak amacıyla Bölge Direktörü’nün de katıldığı, büyük yankı uyandıran bir “Walk the Talk” etkinliği düzenledi; bunun yanı sıra başka etkinlikler de gerçekleştirildi.
• Komorlar, Aile Sağlığı Müdürlüğü ile ortak bir etkinlik düzenledi.
• Fildişi Sahili, etkileyici sergiler ve veri sunumları aracılığıyla engelli kadınların üreme sağlığı konusuna dikkat çekti.
• Eritre, diğer etkinliklerin yanı sıra Sağlık Bakanı’nın öncülüğünde bilgi yarışmaları düzenledi ve anne adayları için kurulan bekleme evlerine topluluk ziyaretleri gerçekleştirdi.
• Eswatini, çeşitli platformlarda stratejik medya yerleştirmeleriyle anne sağlığı konularında topluluk diyalogları düzenledi.
• Gambiya, ulusal radyo ve televizyon ağlarında medya etkinlikleri düzenleyerek bu günü anmıştır.
• Gine, ücretsiz muayeneler ve üst düzey savunuculuk çabalarının yanı sıra ülke çapında aşılama kampanyaları yürüttü.
• Lesoto, üniversite tartışmaları ve bilimsel bir sempozyumla desteklenen bir topluluk etkinliğine Başbakanı dahil etti.
• Liberya, Sağlık Bakanlığı ile birlikte “Walk the Talk” etkinliği düzenledi.
• Madagaskar, resmi törenleri ücretsiz sağlık hizmetleri, video yayınları ve enerjik bir Zumba fitness etkinliği dahil olmak üzere birçok başka faaliyetle birleştirdi.
• Malavi, Sağlık Bakanı’nın anne ve yenidoğan sağlığı önceliklerini ele aldığı iki dilli bir medya kampanyası düzenledi.
• Mali, resmi bir tören ve kapsamlı medya haberleri aracılığıyla perinatal klinik tesislerini tanıttı.
• Moritanya, büyük yankı uyandıran bir törenle kültürel gösterileri üreme sağlığı konulu bilimsel panellerle birleştirdi.
• Nijerya: WHO Nijerya, Sağlık Bakanlığı ve ortaklar, anne ve yenidoğan sağlığının iyileştirilmesi, önlenebilir ölümlerin sona erdirilmesi ve kadınların uzun vadeli refahına öncelik verilmesi konusunda farkındalık yaratmak amacıyla bir yürüyüş düzenledi.
• Güney Sudan: Devam eden güvenlik endişeleri nedeniyle halka açık etkinlik düzenlenmedi, ancak farkındalık mesajları yayıldı.
• Sierra Leone Cumhuriyeti, First Lady’nin bir anne ve bebek hastanesine yaptığı ziyareti ve sağlık izleme tesislerine yönelik diplomatik turları düzenledi.
• Güney Afrika, çeşitli medya platformlarında etkili videolar hazırladı ve Ulusal Sağlık Bakanlığı ile ortak açıklamalar yayınladı.
• Uganda, politika diyalogları ve toplum sağlığı muayenelerinin yanı sıra, anne sağlığı konusunda ilgi çekici insan hikayeleri yayınladı (buraya bakınız).
• Zambiya, anne sağlığı ortaklıklarını ve toplumla iletişim girişimlerini vurgulayan bir cumhurbaşkanlığı video mesajı yayınladı (ayrıca buraya ve buraya bakınız).
• Tanzanya: DSÖ, Ulusal Sağlık Haftası’nın doruk noktası etkinlikleri kapsamında Sağlık Bakanlığı ve ortaklarla bir araya geldi.

DSÖ Amerika Bölgesi/Pan Amerikan Sağlık Örgütü

• Bahamalar, stratejik bir basın toplantısı ve sosyal medya kampanyası aracılığıyla SIP+ anne sağlığı girişimini başlattı.
• Belize, Sağlık Bakanlığı ile birlikte, çeşitli platformlara yönelik video içeriklerinin yer aldığı bir medya kahvaltısı düzenledi.
• Şili, Sağlık Bakanlığı ile işbirliği yaparak, medyada sürekli varlık gösteren ülke çapında bir kampanya başlattı.
• Kolombiya, anne ölümlerinin azaltılmasına yönelik bakanlık düzeyinde düzenlenen bir panelde teknik uzmanlarla birlikte geleneksel ebelik uygulamalarını sergiledi.
• Küba, Villa Clara eyaletinde anne ölümlerinin sıfıra indirilmesini bir festival ve çok kurumlu bilimsel sempozyumla kutladı.
• Guatemala, ulusal sarayda düzenlenen yüksek profilli bir kampanya lansmanına başkan yardımcısının katılımını sağladı.
• Guyana, Rosignol Sağlık Merkezi’ni bir sağlık fuarı ve canlı sosyal medya yayınıyla bir topluluk merkezine dönüştürdü (ayrıca buraya bakınız).
• Haiti, Başbakan’ın da katılımıyla, temalı günler ve ülke çapında sağlık fuarları içeren bir Ulusal Sağlık Haftası başlattı.
• Surinam, bir halk sağlığı fuarını Perinatal Sağlık Bilgi Sistemi’nin uygulanmasına ilişkin teknik bir forumla birleştirdi.
• Trinidad ve Tobago, SIP uygulamasının başarısını vurgulayan stratejik reklam yazıları büyük gazetelerde yayınladı.

DSÖ Doğu Akdeniz Bölgesi

• Bahreyn, diğer etkinliklerin yanı sıra, platformlar arası bir medya kampanyası ile BM ve Sağlık Bakanlığı’nın ortak etkinliklerini koordine etti (buraya ve buraya bakınız).
• Cibuti, Dünya Sağlık Günü ve DSÖ’nün ülkedeki 40. yılını, anne sağlığına odaklanarak kutladı.
• Ürdün, fikirleri paylaşmak ve değişime ilham vermek amacıyla DSÖ ülke ofisi personelinin hazırladığı “Hadi Sağlık Hakkında Konuşalım” adlı bir video yayınladı.
• Irak, gençleri, medyayı ve toplum gönüllülerini dahil eden günlük temalarla kapsamlı bir Sağlık Haftası düzenledi.
• Kuveyt, koordineli sosyal medya mesajlarıyla ulusal televizyonda geniş yer buldu (buraya ve buraya bakınız).
• Umman, yükseköğretim kurumlarını anne sağlığı girişimlerine dahil eden, çok bakanlıklı bir müdahaleyi harekete geçirdi.
• Pakistan, hükümet yetkililerini, insan odaklı hikayeler ve köşe yazıları ile desteklenen yüksek görünürlükteki etkinliklere dahil etti.
• Tunus, sağlık merkezlerine ziyaretler ve iki dilli bir medya kampanyasından oluşan “Sağlık Şampiyonları Haftası”nı hayata geçirdi.

DSÖ Avrupa Bölgesi

• Ermenistan Cumhuriyeti, ulusal televizyonda yer alan bir kadın sağlığı etkinliğinde il ve bakanlık düzeyindeki liderleri bir araya getirdi.
• Azerbaycan Cumhuriyeti, ulusal televizyon tarafından yayınlanan bir etkinlikle Azerbaycan Tıp Üniversitesi’nde son teknoloji simülasyon laboratuvarının açılışını gerçekleştirdi.
• Bosna Hersek, yerel gazetelerde yayınlanan stratejik köşe yazıları ile birlikte bakanlık sertifikaları dağıttı.
• Bulgaristan, UNICEF’in desteğiyle yeni bir ulusal hemşirelik stratejisini destekleyen bir kampanya aracılığıyla Bulgar hemşirelerini onurlandırdı.
• Kıbrıs, emzirmeyi teşvik eden girişimlerin yanı sıra Ulusal Ruh Sağlığı Stratejisi’ni de başlattı.
• Çekya, Dünya Sağlık Günü’nü fırsat bilerek, yüksek profilli basın etkinlikleri yoluyla ulusal alkolle mücadele planının etkisini artırdı.
• Estonya, çok paydaşlı bir sosyal medya kampanyası ile erken çocukluk dönemi aşılamasını destekleyen etkili köşe yazıları yayınladı.
• Yunanistan, uzman danışmanlığıyla çocuk ve genç ruh sağlığı hizmetleri için DSÖ Avrupa Kalite Standartlarını açıkladı.
• Macaristan, uzman tavsiyelerini içeren, hamilelik sırasında sıcak dalgasının etkilerine yönelik hedefli bir kampanya başlattı.
• Kazakistan, Sağlık Bakanlığı ve Astana Tıp Üniversitesi’ni dinamik bir “Walk the Talk” etkinliği için harekete geçirdi.
• Kırgızistan Cumhuriyeti, anne ve yenidoğan sağlığı öncelikleri üzerine özel konuşmalar düzenleyerek üniversite öğrencilerini sürece dahil etti.
• Karadağ, hamile kadınlara yönelik bir sigara bırakma girişimi kapsamında ulusal televizyonda bir röportaj gerçekleştirdi.
• Makedonya Cumhuriyeti, bir basın toplantısını doktorlar derneği ile birleştirerek, ulusal televizyonun en çok izlenen saatlerinde haberlere yer verdi.
• Moldova Cumhuriyeti, okul kampanyaları ve emzirme karavanıyla desteklenen ulusal bir televizyon sağlık dizisi hazırladı.
• Romanya, stratejik ortaklarla düzenlenen bir sergi ve teknik yuvarlak masa toplantıları aracılığıyla kanguru anne bakımını tanıttı.
• Sırbistan, prime time saatlerinde yayınlanan medya röportajlarının yanı sıra, Belgrad Kulesi’ni kampanya mesajlarıyla aydınlattı.
• Türkiye, Sağlık Bakanlığı ve BM kurumlarıyla birlikte bir üniversite semineri düzenlerken, simgesel Atakule yapısını aydınlattı.
• Türkmenistan, bir bisiklet maratonu düzenledi ve sağlık ağı üyeleriyle gençlik diyaloğu gerçekleştirdi.
• Özbekistan Cumhuriyeti, Ulusal Anne ve Çocuk Merkezi’nde bir anne sağlığı duvar resmini, influencer video serisiyle birlikte tanıttı.

DSÖ Güneydoğu Asya Bölgesi

• Bangladeş, Osmani Anma Oditoryumu’nda ulusal bir etkinlik düzenledi; bu etkinlik kapsamında bir gazete eki yayınlandı ve ilçe düzeyinde faaliyetler gerçekleştirildi.
• Butan, takım ruhunu güçlendirmeye yönelik bir yürüyüşü, Sağlık Bakanı’nın video mesajlarının yer aldığı bir kutlama etkinliğiyle birleştirdi.
• Hindistan, bölgesel bir web semineri aracılığıyla anne ve çocuk ölüm oranlarının azaltılmasında elde edilen başarıları sergiledi (ayrıca buraya bakınız).
• Endonezya, çevrimiçi bir talk show ve hedef kitleye yönelik bir sosyal medya kampanyası düzenleyerek DSÖ ile 75 yıllık ortaklığını kutladı.
• Nepal, bakanlık mesajları ve video tanıklıklarıyla ölüm oranlarındaki düşüşlere dikkat çekti.
• Sri Lanka, teknik politika özetleri içeren anne sağlığı konularına odaklanan özel bir web semineri dizisi düzenledi.
• Tayland, bölgesel seslerin yer aldığı Sağlık Bakanlığı etkinliği aracılığıyla prematüre bebek bakımına odaklandı.
• Doğu Timor, Sağlık Bakanlığı ile WHO’nun ortaklaşa düzenlediği sergi ve teknik seminerle birlikte “Her Yenidoğan Eylem Planı”nı başlattı.

DSÖ Batı Pasifik Bölgesi

• Kamboçya, parlamentonun da katılımıyla düzenlenen sanal bir toplantı aracılığıyla ülke çapındaki sağlık çalışanlarını bir araya getirdi.
• Çin, Genel Direktör’ün video konuşmasının yer aldığı Ulusal Sağlık Komisyonu etkinliği için bakanlık düzeyinde liderlik sağladı.
• Laos Halk Demokratik Cumhuriyeti, planlanan bir BM ortağı MCH etkinliği kapsamında Batı Pasifik Bölgesi ve Sağlık Bakanı'nın ortak bir görüş yazısını yayınladı.
• Moğolistan, “Sağlıklı Yenidoğan Girişimi” ile “Rahim Ağzı Kanseri Ortadan Kaldırma Programı”nı eşzamanlı olarak başlattı.
• Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, düzenleyici atölye çalışmaları ve şiddet önleme girişimleri dahil olmak üzere kapsamlı bir dizi faaliyet gerçekleştirdi.
• Güney Pasifik, WHO Güney Pasifik LinkedIn platformunu başlatırken bölgesel ortaklarla ortak bir basın açıklaması düzenledi.
• Solomon Adaları, sağlık çalışanları ve bakanlık yetkilileriyle birlikte anne ve çocuk sağlığı alanındaki başarıları kutladı.
• Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti, Genç Hekimler Derneği ile işbirliği yaparak Hanoi’de bir etkinlik düzenledi ve ulusal medyada stratejik makaleler yayınladı.

Yukarıda örnek olarak verilen ve daha pek çok diğer dünya çapındaki eylem, Dünya Sağlık Günü’nde BM kurumları tarafından yapılan ve anne ve yenidoğan sağlığında ciddi bir gerileme tehlikesine dikkat çeken küresel çağrıya güçlü bir yanıt oluşturmaktadır.

2025 Dünya Sağlık Günü, DSÖ’nün 77. kuruluş yıldönümünü işaret ediyor ve anne ve yenidoğan sağlığı konusunda bir yıl sürecek kampanyanın başlangıcını oluşturuyor. DSÖ, hükümetleri ve sağlık camiasını, önlenebilir anne ve yenidoğan ölümlerini sona erdirmek için çabalarını artırmaya ve kadınların uzun vadeli sağlığı ile refahına öncelik vermeye çağırıyor.